Trong thời đại công nghệ phát triển chóng mặt, các thiết bị điện tử ngày càng phổ biến trong đời sống hằng ngày của chúng ta. Tuy nhiên, hiện nay vòng đời của các thiết bị ngày càng ngắn và các loại rác thải điện tử được thải ra môi trường ngày càng nhiều. Xem ngay bài viết dưới đây của GREENDO để có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này cũng như giải pháp khắc phục hiệu quả.
1. Rác thải điện tử là gì?
Rác thải điện tử (e-waste) là một dạng rác thải phát sinh từ các thiết bị sử dụng điện hoặc điện tử đã hư hỏng, lỗi thời hoặc không còn giá trị sử dụng, như điện thoại di động, máy tính, tivi, tủ lạnh và nhiều thiết bị gia dụng khác. Loại rác thải này vừa chứa các vật liệu có giá trị tái chế cao, vừa bao gồm nhiều chất độc hại như chì, thủy ngân và cadmium. Khi rác thải điện tử không được thu gom và xử lý đúng cách, chúng có thể gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường đất, nước và không khí, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe con người.
2. Nguyên nhân gây ra vấn đề phế thải điện tử
Rác điện tử hiện đang là một trong những loại chất thải có tốc độ gia tăng nhanh chóng. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do các yếu tố sau:
2.1. Tuổi thọ của các thiết bị điện tử quá ngắn
Công nghệ kỹ thuật ngày càng phát triển khiến việc các thiết bị điện tử mới được sản xuất với tốc độ chóng mặt. Điều này làm cho các sản phẩm mà bạn đang sử dụng nhanh chóng trở nên lạc hậu về công nghệ và bị đào thải. Không thể phủ nhận rằng công nghệ ngày một tiên tiến và hiện đại hơn khiến cho nhu cầu cập nhật các thiết bị mới của chúng ta cũng tăng theo. Từ đó, con người có xu hướng thay đổi các thiết bị đang sử dụng thường xuyên hơn và góp phần tạo ra rác thải điện tử ngày một nhiều hơn.
2.2. Nhu cầu sử dụng các sản phẩm điện tử thiếu bền vững
Các yêu cầu những về tiện ích và tính năng mới của sản phẩm điện tử ngày càng được đặt ra cao hơn khiến cho người dùng khó chấp nhận sử dụng một sản phẩm công nghệ trong thời gian quá dài. Việc tiêu dùng không bền vững này là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các bãi rác điện tử ngày càng nhiều hơn.
2.3. Quy trình thu gom xử lý rác điện tử chưa hiệu quả
Hiện nay nhiều quốc gia trên thế giới vẫn chưa thiết lập được hệ thống thu gom và xử lý triệt để các loại rác thải từ các thiết bị điện tử. Kết quả là một số lượng lớn rác thải loại này vẫn bị xả thẳng ra môi trường và ảnh hưởng rất nhiều đến môi trường và sức khỏe của con người.
3. Ảnh hưởng của rác thải điện tử
Khi không được xử lý đúng cách, rác thải từ máy tính, điện thoại, đồ gia dụng đã qua sử dụng, thiết bị, máy móc công nghiệp và các loại thiết bị khác có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với môi trường và sức khỏe con người.
3.1. Nguy hại đối với người tiếp xúc trực tiếp với rác thải điện tử
Rác thải điện tử như điện thoại, tủ lạnh hay các thiết bị gia dụng khác chứa nhiều kim loại nặng và hóa chất độc hại, dù bề ngoài trông không nguy hiểm. Khi bị tháo dỡ thủ công, các chất này dễ phát tán ra môi trường và xâm nhập trực tiếp vào cơ thể con người.
Tại Việt Nam, rác thải này thường được thu gom và tháo rời tại các cơ sở ve chai nhỏ lẻ, không có biện pháp bảo hộ an toàn. Kim loại nặng có thể bám vào tay chân, quần áo, thâm nhập qua da hoặc đường hô hấp, ngay cả khi đã rửa sạch. Việc tiếp xúc thường xuyên với rác thải điện tử làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tổn thương thần kinh, suy giảm nhận thức và ung thư, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người lao động.
3.2. Ô nhiễm môi trường do rác thải điện tử
Việc xử lý rác thải điện tử tại nhiều nơi hiện nay vẫn còn lạc hậu, thiếu quy trình an toàn và kiểm soát chặt chẽ. Khi rác thải điện tử bị đốt hoặc xử lý thủ công một cách tùy tiện, các khí độc hại phát sinh sẽ phát tán vào không khí, gây ô nhiễm nghiêm trọng, trong đó có dioxin chất đặc biệt nguy hiểm đối với sức khỏe con người và sự phát triển của thai nhi.
Bên cạnh đó, các thiết bị như tivi, camera hay màn hình máy tính thường chứa ống tia cực âm với hàm lượng lớn chì và bari. Trong quá trình tái chế không đúng cách, các chất này dễ rò rỉ, ngấm vào đất và nguồn nước ngầm. Hậu quả là môi trường xung quanh khu vực xử lý bị ô nhiễm, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân khi sử dụng nguồn nước sinh hoạt hằng ngày.
4. Thực trạng rác thải điện tử ở Việt Nam
Rác thải điện tử ở Việt Nam hiện nay đang tăng trưởng nhanh đến chóng mặt do sự phát triển của công nghệ và kinh tế. Theo thống kê, Việt Nam đã phát sinh đến 257.000 tấn rác từ các thiết bị điện tử từ 510.000 tấn sản phẩm được bán ra thị trường vào năm 2019 và đến năm 2024 con số này vẫn không ngừng gia tăng.
Thế nhưng việc xử lý loại rác thải này vẫn còn nhiều khó khăn, nguyên nhân chính là thiếu sự kiểm soát và nhận thức của người dân về tác hại của loại rác này vẫn chưa cao. Nhiều người vẫn chưa thể phân loại rác điện tử dẫn đến việc các loại rác như pin, vỏ điện thoại,… được bỏ chung với rác thải sinh hoạt hằng ngày gây nên ô nhiễm môi trường trầm trọng.
5. Giải pháp xử lý rác thải điện tử hiệu quả
Để giải quyết vấn đề rác thải điện tử tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới, bạn cần tham khảo các phương pháp xử lý rác thải điện tử như sau:
5.1. Tăng cường tái chế
Để làm giảm đi phần nào tác động tiêu cực của rác thải công nghệ, chúng ta nên tăng cường hoạt động tái chế và phục hồi các thành phần còn sử dụng được từ các thiết bị cũ. Điều này không chỉ làm giảm lượng rác được thải ra môi trường mà còn tiết kiệm đáng kế nguồn tài nguyên cần cho sản phẩm mới.
5.2. Xây dựng các quy định về xử lý rác thải
Chính phủ và các cơ quan nhà nước cần đưa ra các quy định rõ ràng về việc xử lý rác thải từ thiết bị điện tử, đặc biệt là việc kiểm soát các thành phần độc hại có trong rác. Cùng với đó, việc xây dựng hệ thống thu gom, phân loại và tái chế cũng cần được thúc đẩy mạnh mẽ và nhanh chóng hơn.
5.3. Giáo dục và nâng cao nhận thức
Người dân cần được giáo dục về tác hại của rác thải điện tử và cách giảm thiểu chúng ra môi trường. Bạn nên sử dụng các loại thùng rác phân loại rác thải như thùng rác 2 ngăn 40l, thùng rác 3 ngăn cho gia đình cũng như tại các cửa hàng sửa chữa các thiết bị điện tử để phân loại rác thải sinh hoạt và rác điện tử để có thể dễ dàng xử lý.
6. Rác thải điện tử nên được đựng trong loại thùng rác nào?
Phế thải điện từ có thể chứa các thành phần và chất liệu đa dạng như kim loại, nhựa, thủy tinh, hợp chất hóa học, hoặc các chất độc hại như chì, thủy ngân, cadmium, crom hexavalent,… Chính vì thế rác thải từ các thiết bị điện từ khi bị hỏng được xem như là rác thải nguy hại và cần đựng trong các loại thùng chứa rác nguy hại.
7. Một số mẫu thùng đựng chất thải nguy hại phổ biến trên thị trường
Để nâng cao nhận thức về việc giảm thiểu tác động của chất thải điện tử, cần thiết phải thu gom chúng vào các thùng chứa chất thải nguy hại. Trên thị trường hiện nay, có một số mẫu thùng đựng chất thải nguy hại phổ biến như:
7.1. Thùng đựng chất thải nguy hại 15 lít
Thùng rác 15 lít có đạp chân mở nắp tiện dụng là loại thùng rác được sử dụng khá phổ biến hiện nay. Được làm bằng chất liệu nhựa HDPE nguyên sinh cao cấp sản phẩm có độ bền rất cao, có thể sử dụng lâu dài mà không sợ bị hư hỏng. Với dung tích nhỏ thì loại thùng rác này thường được dùng để chứa các loại rác thải điện tử như: các loại pin đã qua sử dụng hoặc các linh kiện, bo mạch có kích thước nhỏ.
7.2. Thùng rác HDPE 120 lít nguy hại
Thùng chứa chất thải nguy hại 120 lít hoàn toàn được sản xuất từ nhựa nguyên sinh HDPE cao cấp không pha tạp chất và cực kỳ bền bỉ. Sản phẩm cũng có khả năng chống lại tia cực tím vì nó được phủ bằng chất chống tia cực tím được tạo ra bằng công nghệ Nhật Bản.
Với dung tích vừa phải thì loại thùng rác này rất thích hợp để chứa các loại đồ điện tử không thể sử dụng có kích thước không quá lớn như: Điện thoại, máy hút bụi, nồi cơm điện, bếp từ,…
7.3. Thùng đựng rác nguy hại 240L
Đặc điểm nổi bật nhất của thùng chứa chất thải nguy hại 240 lít là được làm từ nhựa HDPE nguyên sinh nên có độ bền cực kỳ cao. Ngoài ra, nó còn có biểu tượng cảnh báo nguy hại nổi bật trên thùng nhằm cảnh báo cho người dùng khi sử dụng. Đồng thời thùng rác có nắp kín đảm bảo an toàn cho môi trường xung quanh bằng cách ngăn mùi rác bay ra bên ngoài.
Hy vọng bài viết trên của GREENDO đã giúp bạn hiểu rõ hơn về rác thải điện tử là gì? Việc nâng cao nhận thức về tác hại của chất thải công nghệ cao đòi hỏi chúng ta phải thu gom chúng đúng cách vào các thùng chứa chất thải nguy hại. Liên hệ 0934 794 985 để mua ngay thùng chứa rác nguy hại, lan tỏa nhận thức về tầm quan trọng của việc quản lý loại rác thải này nhé!
